Skip to content

Τεθωρακισμένο Άρμα

19/01/2012

Τόσο το δρεπανηφόρο άρμα και το οπλισμένο με πυροβόλα τεθωρακισμένο άρμα είναι για τον Ντα Βίντσι και την εποχή του παραδείγματα εφευρέσεων   που προέρχονται από την κλασική Αρχαιότητα, πρότυπα που πρέπει να τα μελετήσει ξανά και να τα  συναγωνιστεί. Σε μία σημείωση σχετική με το δρεπανηφόρο άρμα ο Λεονάρντο κάνει σαφή υπαινιγμό στην αρχαία προέλευσή τους: «Αυτά τα άρματα ήταν διαφόρων τύπων […]». Ωστόσο η στάση του Λεονάρντο και των καλλιτεχνών-μηχανικών της Αναγέννησης απέναντι στον κόσμο της κλασικής Αρχαιότητας δεν χαρακτηρίζεται μόνο από θαυμασμό και τάση μίμησης, αλλά και από πνεύμα συναγωνισμού και διάθεση υπέρβασης. Η κλασικής προέλευσης ιδέα του τεθωρακισμένου άρματος σε σχήμα χελώνας ήταν γνωστή ήδη από το Μεσαίωνα. Ο Λεονάρντο παίρνει τη γενική ιδέα και την επεξεργάζεται ελεύθερα, τροποποιώντας την και συμπληρώνοντας τη. Το κλασικό πρότυπο, όπως συμβαίνει στην ζωγραφική, την γλυπτική και την αρχιτεκτονική, δεν καταπνίγει τη δημιουργικότητα του αναγεννησιακού καλλιτέχνη-μηχανικού, αλλά τη διεγείρει. Ο Ντα Βίντσι επινοεί με τον τρόπο αυτό ένα πρωτότυπο σύστημα κίνησης του άρματος( που τίθεται σε κίνηση από ανθρώπους ή ζώα), στο οποίο υπάρχει η πρόβλεψη για μία σειρά πολυβόλων διατεταγμένων στην περίμετρό του. Από εικονογραφική άποψη, τόσο στο σχέδιο του τεθωρακισμένου άρματος όσο και σε εκείνου του δρεπανηφόρου άρματος βρισκόμαστε σε μία διάσταση που απέχει εξίσου από την καθαρά τεχνολογική και επιστημονική μηχανολογική απεικόνιση και από τη μηχανολογική αναπαράσταση που μεταμορφώνεται σε δραματική σκηνή. Στις δύο εικόνες του τεθωρακισμένου άρματος ο Λεονάρντο προσφέρει μία αναπαράσταση της μηχανικής ολοκληρωμένης και μία αναπαράσταση της εσωτερικής δομής της, της «ανατομίας» της. Στην τελευταία εικόνα δίνει κάποιες πληροφορίες σχετικά με το μηχανισμό και τους τροχούς του συστήματος κίνησης. Παρ’ όλα αυτά το σχέδιο που περιγράφει αυτά τα μέρη είναι μόλις κάτι περισσότερο από ένα σκίτσο, ενώ στο σχέδιο στα δεξιά το άρμα απεικονίζεται όχι μόνο ολοκληρωμένο, αλλά και εν δράσει, με τις κάννες να έχουν εκπυρσοκροτήσει, σηκώνοντας σκόνη και βγάζοντας καπνό. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και στο σχέδιο που απεικονίζει το δρεπανηφόρο άρμα. Σε αυτήν την περίπτωση η περιγραφή των μηχανικών μερών γίνεται με ένα σχέδιο πολύ καθαρό και ακριβές. Ωστόσο αυτό που κυριαρχεί στην εικόνα είναι η δραματική αναπαράσταση ανθρώπων και ζώων: ένα άλογο με το κεφάλι κατεβασμένο, ο αναβάτης που γυρίζει το κεφάλι του απότομα προς τα πίσω γιατί αντιλαμβάνεται κάποιο κίνδυνο. Κινήσεις που εκφράζουν τη διέγερση της μάχης και που, για μία ακόμα φορά , προσφέρουν κάτι παραπάνω από τη στεγνή παρουσίαση μιας μηχανής.

 Α. Αυτό που πρέπει οπωσδήποτε να ειπωθεί σχετικά με αυτό το φιλόδοξο σχέδιο είναι ότι το άρμα θα ήταν σε θέση να κινηθεί στο πεδίο της μάχης. Ο ίδιος ο Λεονάρντο: « θα φτιάξω άρματα κλειστά, ασφαλή και απρόσβλητα ∙ και τέτοια που, αν εισχωρήσουν στις τάξεις του εχθρού με τα πυροβόλα τους, λίγοι θα είναι οι στρατιώτες που δε θα σκοτώσουν. Και πίσω από αυτά θα μπορεί να ακολουθεί το πεζικό χωρίς απώλειες και χωρίς κανένα εμπόδιο». Σκοπός του σχεδίου ήταν περισσότερο η πρόκληση θαυμασμού και έκπληξης παρά η αποτελεσματικότητα στο πεδίο  της μάχης. Θεωρητικά, τη μηχανή κινούσαν άνθρωποι – υποθέτουμε ότι χρειάζονταν οκτώ άτομα – , που από το εσωτερικό του χειριζόταν το άρμα και όπλιζαν τα πυροβόλα.

Η κίνηση του άρματος γινόταν με μανιβέλες και οδοντωτούς  τροχούς, αλλά η απαιτούμενη δύναμη ώστε να κινηθεί η όλη κατασκευή ήταν δυσανάλογη για τον άνθρωπο. Για το λόγο αυτό εξετάστηκε η δυνατότητα χρησιμοποιηθούν άλογα η βόδια αλλά η παρουσία των ζώων αυτών σε ένα χώρο κλειστό και περιορισμένο όπως το άρμα σίγουρα δεν  αποδείχθηκε εφικτή  λύση.

 Β. Η λειτουργία του άρματος ήταν απλή. Οι χειριστές γύριζαν τις κεντρικές μανιβέλες και οι τροχοί άρχιζαν να γυρίζουν. Από τη στιγμή που ξεκινούσε, και αν υποθέσουμε ότι το έδαφος θα ήταν τελείως ομαλό, το άρμα θα συνέχιζε την πορεία του πιο εύκολα. Τα μεγαλύτερα προβλήματα έθεταν σίγουρα η εκκίνηση της μηχανής, η ανεπάρκεια της διαθέσιμης ενέργειας και η δυσαναλογία μεταξύ της κατασκευής και του βάρους του όλου σώματος, που πρέπει να ήταν πραγματικά μεγάλο. Το άρμα ήταν τόσο ψηλό, ώστε πιθανότατα στο εσωτερικό του ήταν τοποθετημένες σκάλες για να ανεβαίνουν οι χειριστές στον πυργίσκο. Ο τελευταίος χρησίμευε για παρατήρηση και μετάδοση πληροφοριών αναφορικά με τους ελιγμούς και τις βολές. Τα πολυάριθμα πυροβόλα εξασφάλιζαν ένα πεδίο βολής της τάξης των 360 μοιρών.


Advertisements
Σχολιάστε

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: